Het is algemeen bekend dat veel ouderen overdag slaperig zijn en zelfs in slaap vallen, maar waarom gebeurt dit eigenlijk zo vaak en is het normaal? Naarmate je ouder wordt, verandert er veel in je lichaam. Ook de nachtrust kan minder worden. Veel mensen merken dat ze overdag moe zijn en soms zomaar even in slaap vallen. Toch zijn er ook situaties waarin er meer aan de hand is en het verstandig is om goed te letten op het eigen slaappatroon.
Veranderende slaap door de leeftijd
Naarmate iemand ouder wordt, verandert de slaap. Ouderen slapen vaak lichter en worden vaker wakker. Dit zorgt ervoor dat ze zich overdag sneller moe voelen. Vaak worden ouderen ook vroeger wakker dan zij gewend waren toen ze jonger waren. Omdat de nachtrust dan minder diep is, kan slaperigheid overdag vaker voorkomen. Ook zie je dat ouderen soms ’s nachts een aantal keren uit bed moeten, bijvoorbeeld om naar de wc te gaan. Dit onderbreekt de slaap steeds en maakt het lastiger om uitgerust op te staan. Overdag vallen ze dan makkelijker in slaap, bijvoorbeeld wanneer ze tv kijken of op de bank zitten.
De invloed van gezondheid op slapen
Niet alleen de leeftijd speelt een rol bij het overdag in slaap vallen bij ouderen. Ook de gezondheid heeft invloed. Veel ouderen gebruiken medicijnen die slaperigheid veroorzaken. Bijvoorbeeld middelen tegen hoge bloeddruk of pijnstillers. Ook ziektes als diabetes, depressie of hartklachten zorgen soms voor vermoeidheid en slaperigheid. Slaapproblemen zoals slaapapneu komen bij oudere mensen meer voor. Iemand stopt dan tijdens het slapen soms even met ademen, wat de slaap verstoort. Dit leidt tot meer moeheid overdag. Het is belangrijk om te weten dat slaperigheid overdag soms ook een signaal is van een onderliggende ziekte of ander probleem.
Leefstijl en gewoontes hebben invloed op de dag
Gewoontes en de dagindeling spelen ook een rol. Sommige ouderen slapen overdag bewust een uurtje, maar soms gebeurt het onbedoeld. Wanneer iemand weinig beweegt of vaak binnen blijft zitten, raakt het natuurlijke dag-nachtritme verstoord. Fel licht en beweging helpen juist om overdag wakker te blijven. Een wandeling in de ochtendzon of af en toe naar buiten gaan kan helpen bij een beter dagritme. Veel mensen ervaren verschil in vermoeidheid op dagen met meer sociale activiteiten. Het is goed om vaste tijden aan te houden voor opstaan, eten en naar bed gaan. Ook is het slim om cafeïne en zware maaltijden in de avond te vermijden.
Wanneer is slaperigheid overdag een reden om hulp te vragen?
Als je af en toe wegdommelt na de lunch, is dat meestal geen probleem. Het hoort bij het ouder worden. Wanneer het dutten overdag telkens gebeurt, zonder duidelijke reden, of wanneer je erg veel moeite hebt om wakker te blijven, is het verstandig om contact op te nemen met een arts. Vooral als je daarnaast ook ’s nachts slecht slaapt, last hebt van benauwdheid, veel snurkt of als je partner merkt dat je adempauzes hebt, is het goed om hulp te vragen. Soms is extra onderzoek nodig naar slaapgewoontes of krijg je advies over andere medicijnen. Ook als je merkt dat je door de slaperigheid onveilig wordt in het verkeer of je sociale leven eronder lijdt, is het goed er met iemand over te praten.
Praktische tips voor meer energie overdag
- Probeer dagelijks wat te bewegen, bijvoorbeeld een wandeling maken of samen tuinieren.
- Zorg voor voldoende daglicht.
- Doe overdag, liefst in de ochtend, een kort dutje als dat nodig is, maar maak het niet langer dan twintig minuten.
- Gebruik het liefst geen beeldscherm in het uur voordat je naar bed gaat.
- Probeer een vast ritme aan te houden voor slapen en opstaan.
- Heb je last van piekeren? Bespreek je gedachten met iemand die je vertrouwt.
- Vraag eventueel advies aan de huisarts over medicijnen die vermoeidheid kunnen geven.
- Let op dat je gezonde maaltijden eet en genoeg drinkt, want uitdroging zorgt soms ook voor vermoeidheid.
Veelgestelde vragen over overdag in slaap vallen bij ouderen
Is het normaal dat ouderen overdag vaker in slaap vallen? Voor veel ouderen is het normaal om af en toe overdag in slaap te vallen, omdat de nachtrust vaak minder goed is naarmate de leeftijd stijgt. Het hoort deels bij het ouder worden, maar soms zijn er extra oorzaken.
Welke klachten horen bij te veel slaperigheid overdag? Bij te veel slaperigheid overdag hebben mensen vaak minder energie en kunnen zij zich slecht concentreren. Soms leidt het tot meer vallen, problemen met het uitvoeren van dagelijkse dingen of somberheid.
Wanneer moet ik naar de huisarts bij veel slaap tijdens de dag? Ga naar de huisarts als het overdag in slaap vallen steeds terugkomt zonder duidelijke reden, als je er onveilig door wordt of als je ’s nachts ook veel wakker bent. Er kan meer aan de hand zijn dat aandacht vraagt.
Welke rol spelen medicijnen bij slaperigheid overdag? Veel medicijnen voor ouderdomsklachten kunnen als bijwerking slaperigheid geven. Dit geldt bijvoorbeeld voor sommige pijnstillers, kalmerende middelen, en medicijnen voor hoge bloeddruk.
Helpt een dutje doen echt tegen moeheid? Een kort dutje midden op de dag kan helpen om je fitter te voelen, zolang het niet te lang duurt en je daarna niet nog vermoeider bent. Houd het dutje onder de twintig minuten.