Autorijden gezondheid is een onderwerp dat veel mensen onderschatten. Je denkt misschien dat je alleen maar goed moet kunnen zien en horen om veilig te rijden, maar je lichamelijke en geestelijke toestand speelt een veel grotere rol. Of je nu last hebt van slapeloosheid, medicijngebruik, zwangerschap of zelfs een lichte verkoudheid: allemaal factoren die je rijgedrag kunnen beïnvloeden. Veilig rijden begint dus niet alleen met regels kennen en goed opletten, maar ook met jezelf eerlijk beoordelen.
Wat maakt je geschikt om auto te rijden
Om veilig te rijden moet je zowel geestelijk als lichamelijk in orde zijn. Dit is geen willekeurige regel, maar een vereiste die al jaren in de Nederlandse wet staat. Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen, kort CBR, bepaalt of je geschikt bent voor het verkeer. Wanneer je 75 jaar of ouder wordt, moet je een gezondheidsverklaring invullen. Maar ook voor jongere bestuurders geldt: bepaalde aandoeningen kunnen je rijvaardigheid beperken. Denk aan epilepsie, hartproblemen, ernstige psychische stoornissen of ernstige oogproblemen. In al deze situaties kan het CBR besluiten dat je niet veilig mag rijden of dat je eerst een medische keuring moet ondergaan.
Medicijnen en middelen die je rijvaardigheid beïnvloeden
Veel mensen weten niet dat bepaalde medicijnen je concentratie en reactiesnelheid aantasten. Slaapmiddelen, sterke pijnstillers en antidepressiva kunnen allemaal invloed hebben op je vermogen om goed op de weg te letten. Het is niet alleen alcohol dat je rijvaardigheid verslechtert. Ook bepaalde antihistamines tegen allergiën kunnen je slaperig maken. Voordat je gaat rijden is het slim om de bijsluiter van je medicijnen door te lezen of je apotheek te bellen. Zeggen dat je medicijnen gebruikt, geeft je geen enkele probleem; zwijgen erover en dan een ongeluk veroorzaken, wel. De regel is simpel: als je voelt dat je minder alert bent, is het beter om thuis te blijven of iemand anders te laten rijden.
Zwangerschap en herstel na een operatie
Zwangerschap brengt veel veranderingen met zich mee. Je ziet minder goed, je zit minder comfortabel, en je concentratie kan afnemen. Vooral in het derde trimester adviseert veel deskundigen voorzichtig te zijn. Je buik zit in de weg van het stuurwiel, en een plotse beweging of botsing kan gevaarlijk zijn voor je ongeboren kind. Ook na een operatie moet je voorzichtig zijn. Je lichaam heelt en de medicijnen die je krijgt kunnen je moe en ongecoördineerd maken. Veel chirurgen adviseren patiënten om minstens twee tot vier weken na een ingreep niet zelf te rijden. Dit geldt vooral voor grote operaties waarbij je onder narcose bent gegaan.
Vermoeidheid en slaapgebrek als risicogroep
Een slechte nacht slapen voelt misschien niet zo erg, maar het gaat je rijden echt beïnvloeden. Wetenschappelijk is aangetoond dat iemand die twee uur slaap mist net zo gevaarlijk rijdt als iemand met een alcoholpromillage van 0,05. Je reactietijd wordt langzamer, je aandacht verslapt, en je neemt slechtere beslissingen in het verkeer. Lange autoritten naar het zuiden of vroege ochtendritten naar het werk zijn daarom extra riskant als je niet goed hebt geslapen. Een korte pauze van 15 minuten kan helpen, maar beter is het om niet met slaaptekort achter het stuur te gaan zitten. Dit is niet alleen voor jezelf belangrijk, maar ook voor alle andere weggebruikers.
Veelgestelde vragen
Mag ik autorijden als ik griep heb?
Als je griep hebt ben je doorgaans niet geschikt om te rijden. Je lichaam bestrijdt een infectie, je voelt je zwak, je kunt koorts hebben en je concentratie is niet optimaal. Bovendien ben je mogelijk riskant voor andere bestuurders. Het is beter om uit te stellen tot je jezelf beter voelt.
Moet ik aan mijn verzekeraar melden dat ik medicijnen gebruik?
Dit hangt af van je polis en de medicijnen die je gebruikt. Sommige verzekeringsmaatschappijen willen weten welke medicijnen je neemt, vooral als ze van invloed zijn op je rijvaardigheid. Het is slim om je verzekeraar te bellen en te vragen. Eerlijkheid nu voorkomt ruzie later bij een schadeclaim.
Hoe weet ik of mijn aandoening invloed heeft op mijn rijbewijs?
Als je een chronische aandoening hebt kun je contact opnemen met het CBR of je huisarts raadplegen. Zij kunnen je vertellen of je aandoening een beperking vormt voor het rijden. Voor sommige aandoeningen is een medische keuring nodig, voor andere niet.
Wat gebeurt er als ik een ongeluk veroorzaak terwijl ik ongeschikt ben om te rijden?
Dit kan ernstige gevolgen hebben. Je verzekeraar kan je claimen weigeren, je rijbewijs wordt ingetrokken, en je kunt strafrechtelijk vervolgd worden. Bovendien ben je aansprakelijk voor schade aan anderen.