Goede ergonomie in de auto is iets waar veel mensen nauwelijks bij stilstaan, totdat de rug of nek begint te protesteren. Toch brengt een groot deel van de bevolking dagelijks veel tijd door achter het stuur. Onderzoek laat zien dat 80% van de mensen ooit last krijgt van rugpijn, en autorijden speelt daarin een rol. Een verkeerde zithouding, een slecht ingestelde stoel of een stuur dat net te ver weg staat zorgt op den duur voor klachten. Gelukkig zijn die problemen in de meeste gevallen te voorkomen.
De juiste stoelinstellingen als startpunt
De autozetel is het fundament van een goede rijhouding. Begin met de afstand tot het stuur en de pedalen. Je benen moeten licht gebogen zijn als je het gaspedaal volledig indrukt, niet gestrekt. Zit je te ver weg, dan span je onbewust je schouders en armen aan. Zit je te dichtbij, dan heeft je romp geen ruimte en krom je sneller. De rugleuning stel je in op een hoek van ongeveer 100 tot 110 graden. Dat klinkt bijna achterover, maar juist die lichte achterwaartse hoek neemt de druk van de onderrug. Zet de rugleuning niet te rechtop, want dat geeft meer spanning op de wervelkolom dan je denkt. De hoofdsteun moet precies achter het midden van je hoofd zitten, niet achter je nek. Zo bescherm je jezelf bij een eventuele botsing én zit je prettiger op lange ritten.
Stuur en spiegels op de goede plek
Veel mensen vergeten dat ook het stuur instelbaar is. De hoogte en soms ook de diepte kun je aanpassen. Je handen horen op de positie van tien over twee op een klok. In die stand zijn de armen licht gebogen, niet gestrekt en niet te veel gebogen. Een te ver weggezet stuur dwingt je om voorover te leunen, wat spanning geeft in de schouders en de bovenrug. Stel daarna de spiegels in vanuit jouw zithouding. Doe dit nadat je de stoel hebt ingesteld, niet andersom. Als je de spiegels al hebt ingesteld en daarna de stoel aanpast, kijk je scheef of moet je je hoofd te ver draaien. De binnenspiegel en beide buitenspiegels goed afstellen vermindert ook onbewust gespannen bewegen tijdens het rijden.
Wat je lichaam doet tijdens het rijden
Zelfs in een perfect ingestelde stoel zorgt lang stilzitten voor vermoeidheid en spanning. De spieren in je rug en benen werken minder goed als je langdurig in dezelfde positie zit. Bloed- en zuurstoftoevoer naar de spieren neemt af, wat leidt tot stijfheid en pijn. Bij een lange rit is het verstandig om elke anderhalf tot twee uur even te stoppen. Stap uit, loop een paar minuten en rek je rug en benen licht uit. Die korte pauzes doen meer dan je zou verwachten. Kleine aanpassingen in je zithouding tijdens het rijden helpen ook. Shift licht van houding, zet je gewicht eens op het andere zitvlak of pas je rugleuning iets aan. Zo voorkom je dat je spieren verstijven door eenzijdige belasting.
Hulpmiddelen die het verschil maken
Niet iedere auto heeft een stoel die perfect past bij jouw lichaam. Gelukkig zijn er hulpmiddelen die het comfort flink verbeteren. Een lendenkussen ondersteunt de onderrug en helpt de natuurlijke holling van de wervelkolom te behouden. Let er wel op dat je een kussen kiest dat past bij jouw rugcurve, want een te dik kussen duwt je juist naar voren en verstoort de houding. Voor mensen met kortere benen kan een verhoging van het zitvlak helpen om de pedalen comfortabel te bereiken. Mensen met langere benen hebben soms moeite met de kniehoek en kunnen baat hebben bij een stoel met uitschuifbaar zitvlak. Daarnaast dragen verwarmde stoelen bij aan ontspanning van de rugspieren, zeker bij koud weer. Ze zijn geen oplossing voor een slechte zithouding, maar ze verminderen wel spierspanning.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn autozetel goed is ingesteld?
Een goed ingestelde autozetel geeft je een lichte knik in de knieën als je de pedalen bedient, een rugleuning van iets meer dan 90 graden en een hoofdsteun die achter het midden van je hoofd zit. Je armen zijn licht gebogen als je het stuur vasthoudt. Als je na een rit gespannen schouders of een pijnlijke onderrug hebt, is de kans groot dat er iets niet klopt aan de instelling.
Hoe lang mag je maximaal achter het stuur zitten zonder pauze?
Het is verstandig om na elke anderhalf tot twee uur rijden een pauze te nemen. Tijdens zo’n pauze is het goed om even uit de auto te stappen, te lopen en je spieren te bewegen. Hoe langer je zonder onderbreking rijdt, hoe meer je spieren verstijven en hoe groter de kans op pijn of vermoeidheid.
Helpt een lendenkussen echt tegen rugpijn in de auto?
Een lendenkussen kan helpen om de onderrug beter te ondersteunen, vooral als de stoel zelf weinig rugleuningondersteuning biedt. Het kussen moet wel passen bij de curve van jouw rug. Is het te dik of te dun, dan lost het het probleem niet op en kan het zelfs voor extra spanning zorgen.
Maakt het uit of ik een korte of lange rit maak?
Bij een korte rit merk je een slechte zithouding minder snel, maar ook dan stapelen kleine spanningen zich op als je de auto dagelijks gebruikt. Bij langere ritten worden klachten sneller voelbaar. Het is daarom slim om de stoel altijd goed in te stellen, ongeacht hoe lang je rijdt.